Raport CISAC – globalne inkaso w 2020 r. Polska jednym z niewielu krajów ze wzrostem wpływów
ZAPA / Aleksandra Seremet, Kierownik Działu Zagranicznego w SFP-ZAPA   22.11.2021

26 października, jak co roku, został opublikowany bardzo wyczekiwany, obszerny raport CISAC (międzynarodowej Konfederacji Stowarzyszeń Twórców) dotyczący ogólnoświatowej sytuacji na rynkach objętych zbiorowym zarządem prawami autorskimi. Raport w wyczerpujący sposób przedstawia poziom inkasa organizacji zbiorowego zarządzania, trendy oraz problemy poszczególnych kontynentów w rozbiciu na konkretne kraje i rodzaj repertuaru.

Zobacz również

W 2020 roku ogólnoświatowe inkaso na rzecz twórców prac muzycznych, audiowizualnych, plastycznych, fotograficznych, graficznych, literackich i dramatycznych spadło w wyniku globalnej pandemii o 9,9% ze stratą w wysokości ponad 1 miliarda euro.


Spadek ten został częściowo złagodzony przez silny wzrost wpływów z internetu, odzwierciedlający gwałtowny wzrost konsumpcji w streamingu audio i wideo na całym świecie oraz silną aktywność licencyjną wielu stowarzyszeń członkowskich CISAC


Najważniejsze dane z raportu:

  • inkaso z tytułu publicznego odtwarzania spadło o 45% do 1,6 miliarda euro,
  • przychody z koncertów na żywo spadły o około 55%
  • wykorzystanie w internecie (VOD, streaming) i tantiemy z tego tytułu wzrosły o 16,6% do 2,4 mld euro
  • nadania telewizyjne i radiowe, będące największym źródłem dochodów twórców, spadły o 4,3% do 3,7 mld euro


Poniżej prezentujemy krótką analizę tego obszernego raportu:


ŚWIAT

Globalnie najbardziej dotknięta została branża muzyczna. Wpływy z tantiem dla tej grupy autorów (stanowiące 88% wpływów wszystkich organizacji członkowskich CISAC), spadły o 10,7% do 8,19 miliarda euro

Najbardziej ucierpiały wpływy z występów na żywo i publicznych odtworzeń, finalnie będące prawie o połowę niższe na skutek wprowadzonego na całym świecie lockdownu. Na niektórych rynkach spadek inkasa został odrobinę złagodzony przez rosnące wpływy ze streamingu internetowego, luźniejsze obostrzenia w drugiej połowie 2020 oraz bardziej odporny niż oczekiwano sektor telewizyjny.


Globalne inkaso według repertuaru w 2020 (w mln euro)

 Repertuar

Inkaso (mln euro)

Roczny wzrost

 muzyczny (music)

 8 187

 -10,7%

 audiowizualny (audiovisual)

 625

 -0,1%

 plastyczny, fotograficzny, graficzny (visual arts)

 198

 + 19,6%

 literacki (literary)

 207

 + 5,1%

 dramatyczny (dramatic)

 104

 -44,4%


Top 10 rynków światowych pod kątem inkasa oraz udziału oraz wzrostu %
(cały repertuar)

 Kraj

Inkaso 2020

Udział %

Wzrost %

 1. USA

 2,215

 23,8%

 + 0,6%

 2. FRANCJA

 1,207

 12,9%

 -10,9%

 3. JAPONIA

 842

 9,0%

 -4,9%

 4. NIEMCY

 834

 9,0%

 -3,9%

 5. WIELKA BRYTANIA

 674

 7,2%

 -18,0%

 6. WŁOCHY

 417

 4.5%

 -31,2%

 7. AUSTRALIA

 325

 3,5%

 -5,9%

 8. HOLANDIA

 242

 2,6%

 + 3,9%

 9. KANADA

 236

 2,5%

 -8,3%

 10. HISZPANIA

 207

 2,2%

 -20,6%

 16. POLSKA

 116

 1,2%

 -0,8%


Polska, reprezentowana przez ZAiKS i SFP-ZAPA, plasuje się na 16 miejscu na świecie pod kątem zebranego inkasa.


REPERTUAR AUDIOWIZUALNY – łączne inkaso 625 mln euro

Inkaso zgromadzone na rzecz twórców audiowizualnych (przeważnie reżyserów i scenarzystów) zanotowało globalnie nieznaczny spadek o 0,1% w 2020 r., osiągając globalnie 625 mln euro. Inkaso z rynków audiowizualnych mogło utrzymać się na podobnym poziomie co w 2019 roku dzięki zainkasowanym za kilka lat wstecz wysokim opłatom od czystych nośników w Niemczech. Bez wspomnianego dodatkowego, jednorazowego wyrównania, wpływy globalnie spadłyby o 4,8%.

Lockdown spowodowany pandemią COVID-19 szczególnie wpłynął na inkaso z tytułu publicznych odtworzeń – ta kategoria spadła aż o 47,5%. Dwie trzecie tantiem audiowizualnych pochodziło jednak z nadań telewizyjnych, które nieznacznie wzrosły pomimo 18 mln euro skumulowanych strat we Włoszech i Argentynie (w przypadku Argentyny różnice kursowe wzmocniły efekt po przeliczeniu na euro).

Top 10 krajów pod kątem inkasa na świecie (w mln euro) – repertuar audiowizualny

 Kraj

Inkaso (mln euro)

Wzrost %

 1. FRANCJA

 234

 + 2,5%

 2. SZWAJCARIA

 52

 -22,7%

 3. WŁOCHY

 51

 -1,6%

 4. NIEMCY

 49

 + 152%

 5. HISZPANIA

 39

 -6,4%

 6. ARGENTYNA

 28

 -28,8%

 7. POLSKA

 26

 + 11,2%

 8. ROSJA

 26

 + 18,7%

 9. HOLANDIA

 17

 -3,3%

 10. FINLANDIA

 15

 -20,4%


Jak doskonale widać analizując wykorzystanie repertuaru audiowizualnego, w powyższym zestawieniu Polska plasuje się na bardzo wysokim 7 miejscu na świecie ze wzrostem na poziomie 11,2%. Powyższe dane pokazują niesamowity sukces SFP-ZAPA, która pomimo światowych trendów i powszechnych spadków, zanotowała w ubiegłym roku kilkunastoprocentowy wzrost inkasa na rzecz autorów. SFP-ZAPA pobiera również tantiemy na rzecz producentów, ale nie są one uwzględniane w raportach CISAC, który zrzesza organizacje autorskie.

KONKLUZJA

Po katastrofalnym dla wielu twórców roku 2020, w kolejnym 2021 r. pandemia COVID-19 nadal negatywnie wpływała na ich dochody. Trendy w pobieraniu tantiem na wszystkich polach eksploatacji wpływają na ich dystrybucję w kolejnym roku, a większość organizacji na świecie nie spodziewa się póki co uzyskać wpływów takich jak przed rokiem 2019. W najlepszym wypadku może to się wydarzyć dopiero w roku 2022, a taki stan rzeczy oznacza, że twórcy będą odczuwać spadek dochodów jeszcze przynajmniej do 2023 r.

Zwiększone, globalne inkaso internetowe częściowo złagodziło spadki w branży muzycznej. Jednak w ramach ogólnego trendu nieproporcjonalnie duża część twórców polega na lokalnym wykorzystaniu swoich dzieł – na scenie i na antenie. Twórcy ci otrzymali niewielką lub żadnej rekompensaty z tytułu zwiększonych przychodów internetowych. W Polsce dodatkowo nie ułatwiają życia twórcom filmowym przepisy. W przeciwieństwie bowiem do wielu innych krajów europejskich, SFP-ZAPA wciąż nie jest upoważniona do pobierania tantiem od eksploatacji filmów na platformach VOD i w serwisach streamingowych. Może się to zmienić w wyniku opóźnionej implementacji dyrektywy o prawie autorskim na jednolitym rynku cyfrowym, ale na to też potrzeba czasu. Powiew świeżego powietrza zapewni zarówno publiczności, jak i twórcom ponowne otwarcie kin i innych przestrzeni kulturalnych. Ale dwa lata walki pozostawiły rany, których zagojenie się zajmie jeszcze wiele lat.


Raport  z całości dostępny jest pod linkiem


*CISAC - Międzynarodowa Konfederacja Stowarzyszeń Autorów i Kompozytorów – wiodąca na świecie sieć stowarzyszeń autorów. Z 228 stowarzyszeniami członkowskimi w 120 krajach, CISAC reprezentuje ponad 4 miliony twórców ze wszystkich obszarów geograficznych i wszystkich repertuarów artystycznych: muzyka, audiowizualne, dramat, literatura i sztuki wizualne.

Scroll